Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin en önemli sembollerinden, pehlivanın çayırda güvendiği tek yoldaşı olan kispet, Edirneli usta Adem Kayın‘ın ellerinde hayat bulmaya devam ediyor. Çocukluğundan beri tutkuyla izlediği er meydanına 15 yıldır diktiği kispetlerle lojistik ve kültürel bir katkı sunan 47 yaşındaki usta, kaybolmaya yüz tutmuş bu 150 yıllık ata mirasını iğne iğne işleyerek geleceğe taşıyor. Sadece 3 günde büyük bir fiziki güç ve sabırla tamamlanan el emeği göz nuru kispetler, kalitesine göre 20 bin liraya kadar alıcı buluyor.
Aslen el sanatları öğretmenliği mezunu olan ve deri işleme tekniklerine fahiş oranda hakim olan Adem Kayın, mesleğin duayen isimlerinden Bigalı İrfan Şahin’in yanında 6 aylık yoğun bir çıraklık eğitimi aldı. Ustasından el alarak Edirne’nin tek kispet ustası haline gelen Kayın, zanaatın lojistik üretim sürecini şu sözlerle anlatıyor:
“Kispet yapmak bambaşka bir boyut, akademik bilgi yetmez, çıraklığını yaşamak gerekir. Biz sadece üretmiyoruz; eşim Heves Kayın ile birlikte kispet üzerine yüksek lisans tezi hazırlayıp bunu kitaplaştırdık. Bizden sonra bu tarihi mirası öğrenmek isteyenlere fahiş değerde bir kaynak bırakıyoruz.”
Dana derisinden (vidala) tamamen kişiye özel ve milimetrik ölçülerle üretilen kispetin yapımı en az 3 gün sürüyor. Mukavemetini artırmak için kasnak bölgesinde 6-7 kat deri üst üste dikiliyor. Adem Usta, kispetteki işlemelerin süs zannedildiğini ancak asıl amacın deriyi sertleştirmek ve rakibin tutuş lojistiğini zorlaştırmak olduğunu vurguluyor.
- Doğru Muhafaza ile 5 Yıl: Güreş sonrası ılık suda yıkanan, gölgede kurutulup hafifçe yağlanan ve özel zembilinde saklanan bir kispet 5 yıla kadar dayanabiliyor.
- İhmal Edilirse Çürüyor: Güreşten sonra poşette veya çantada unutulan, 15 gün boyunca hava almayan kispetin derisi fahiş bir hızla çürüyerek durduğu yerde dağılıyor.
Geleneksel Kispet Üretim ve Sanat Kartı:
- Usta: Adem Kayın (47 Yaşında / El Sanatları Öğretmeni & Kispet Ustası)
- Üretim Merkezi: Edirne
- Ustalık Eğitimi: Bigalı İrfan Şahin (6 Aylık Çıraklık ve İcazet)
- Malzeme / İşçilik: Özel Dana Derisi / Tamamen Kişiye Özel Kalıp ve Kesim
- Yapım Süresi: En az 3 Gün (Başpehlivanlar için 15 güne kadar çıkabiliyor)
- Fiyat Aralığı: 7.500 TL - 20.000 TL
- Akademik Katkı: Heves Kayın ile birlikte yazılan kispet teknik kitabı
Güreş esnasında tüm oyunların kispet üzerinden dönmesi sebebiyle hatasız bir dikim lojistiğinin hayati önem taşıdığını belirten Adem Kayın, tribündeki heyecanını gizleyemiyor: “Er meydanında herkes pehlivanları izlerken, benim gözüm istemsizce kispetlerde oluyor. Kispet de çayırda pehlivanla birlikte mücadele ediyor. Benim diktiğim kispeti giyen sporcu birinci olduğunda, adımı Kırkpınar tarihine ve kitaplara yazdırdığımı gördüğümde dünyalar benim oluyor. Çocuğuma bırakabileceğim en büyük miras bu” diyerek geleneğe olan bağlılığını dile getiriyor.
#AdmeKayın #KispetUstası #Kırkpınar #YağlıGüreş #Edirne #GelenekselElSanatları #İrfanŞahin #HevesKayın #DeriSanatı #Sondakika #KültürSanat #Pehlivan #ErMeydanı
Bu bir Ali İhsan Belen haberidir.
News
