İran, küresel petrol ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrol sağlayacak devrim niteliğinde bir yönetim planı açıkladı. İranlı yetkili Nikzad tarafından duyurulan 12 maddelik plan, uluslararası deniz trafiğini Tahran’ın insafına bırakırken, bölgede askeri ve ekonomik yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Planın en dikkat çekici maddesi, İsrail menşeli tüm gemilere getirilen mutlak yasak oldu. Nikzad, yeni dönemde İsrail gemilerinin boğazdan geçişine asla izin verilmeyeceğini net bir dille ifade etti. Bununla da yetinmeyen İran yönetimi, “düşmanca girişimde bulunan” ülkeler için ağır bir ekonomik yaptırım getirdi:
- Savaş Tazminatı Şartı: İran’a karşı düşmanca tavır sergileyen ülkelerin gemileri, talep edilen savaş tazminatını ödemedikleri takdirde Hürmüz sularına giremeyecek.
- Yasal İzin Zorunluluğu: Diğer tüm ülkelerin gemileri ise ancak İran Meclisi’nin belirlediği yasalar ve Tahran’dan alınacak özel izinlerle boğazı kullanabilecek.
Nikzad, Hürmüz Boğazı’ndaki haklarından milim geri adım atmayacaklarını vurgulayarak, bu yeni yönetim modelini İran tarihinin en büyük olaylarından biri olan “petrolün millileştirilmesi” süreciyle bir tuttu. Nikzad’a göre, “Hürmüz’deki trafik artık dayatılan üçüncü savaştan önceki gibi serbest ve kontrolsüz olmayacak.”
İran Meclisi Bayındırlık Komisyonu Başkanı Muhammed Rıza Rızai ise projenin mali ve stratejik boyutuna dikkat çekti. Rızai, Hürmüz Boğazı’nı yönetmenin “nükleer silah elde etmekten daha stratejik” olduğunu belirterek, geçiş ücretlerinden elde edilecek dev gelirin nasıl kullanılacağını açıkladı:
- %30: Silahlı kuvvetlerin modernizasyonu ve askeri gücün artırılmasına,
- %70: İran halkının refah seviyesinin yükseltilmesi, sosyal yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve ülke genelindeki kalkınma hamlelerine aktarılacak.
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda İran’ın bu “vergi ve izin” sistemine geçmesi, küresel enerji fiyatlarında büyük bir dalgalanma riskini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bu planın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğu gerekçesiyle Batılı güçler ile İran’ı yeni bir diplomatik ve askeri gerilimin eşiğine getirebileceğini öngörüyor.
#İran #HürmüzBoğazı #SonDakika #Jeopolitik #Petrol #Haber #OrtaDoğu #SavaşTazminatı #DenizHukuku #Gündem
Bu bir Ali İhsan Belen haberidir…
News
