Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’da süren savaşın enerji piyasalarında tarihte benzeri az görülen bir kriz yarattığını belirterek, “Bugüne kadar bildiğiniz tüm enerji krizlerini unutun” mesajı verdi. Birol’a göre, Körfez bölgesindeki çatışmalar nedeniyle petrol ve doğal gaz arzında yaşanan kayıplar, geçmişteki krizlerin toplamını aşabilecek boyuta ulaştı.
Birol, savaş nedeniyle günlük yaklaşık 13 milyon varil ham petrol arzının devre dışı kaldığını söyledi. Küresel petrol talebinin günlük 100 milyon varil civarında olduğu düşünüldüğünde, bu miktarın son derece ciddi bir eksiklik anlamına geldiğini vurguladı. Ayrıca doğal gaz tarafında da yaklaşık 100 milyar metreküplük tedarik kaybı yaşandığını ifade etti.
Enerji arzındaki sorunların yalnızca petrol ve gazla sınırlı olmadığını belirten Birol, gübre üretiminde kullanılan maddeler, sülfür, helyum ve petrokimya ürünleri gibi sanayi için kritik önemdeki hammaddelerde de zincirleme sıkıntılar yaşanabileceğini dile getirdi.
Hürmüz Boğazı Uyarısı
Birol, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının küresel ekonomi açısından büyük risk oluşturduğunu söyledi. 110 trilyon doları aşan dünya ekonomisinin böylesine dar bir boğaza bağımlı olmasının sürdürülebilir olmadığını belirten Birol, boğazın kapanmasının ticaret ve enerji akışını felce uğratabileceğini kaydetti.
Tankerler Beklemede
Körfez’de şu anda 200’den fazla ham petrol ve petrol ürünü tankeri ile 10 LNG tankerinin yükleriyle beklediğini aktaran Birol, boğazın yeniden güvenli şekilde açılması durumunda piyasada kısmi rahatlama yaşanabileceğini söyledi. Ancak buna rağmen savaş öncesi seviyelere hızlı dönüş beklemenin gerçekçi olmadığını vurguladı.
84 Tesiste Hasar, Onarım Yıllar Sürebilir
En güncel verilere göre bölgede petrol ve gaz sahaları, rafineriler ve LNG terminalleri dahil toplam 84 enerji tesisinin zarar gördüğünü belirten Birol, bunların 34’ünde ağır veya çok ağır hasar bulunduğunu açıkladı. Bu tesislerde üretimin yeniden normale dönmesinin en az iki yıl sürebileceğini, bazı alanlarda bu sürenin daha da uzayabileceğini ifade etti.
Petrol Fiyatlarında Dalgalanma Beklentisi
Önümüzdeki aylarda petrol piyasalarında sert fiyat hareketleri görülebileceğini söyleyen Birol, fiyatları belirleyecek en önemli unsurun Hürmüz Boğazı’nın kalıcı biçimde güvenli hale getirilmesi olduğunu belirtti. Sigorta şirketlerinin gemileri yeniden sigortalaması ve ticaret akışının normale dönmesi için güven ortamının şart olduğunu söyledi.
Yüksek petrol fiyatlarının özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından ciddi risk taşıdığını vurgulayan Birol, bunun enflasyonu hızlandırabileceğini, dış ticaret açıklarını büyütebileceğini ve bazı ülkeleri borç krizine sürükleyebileceğini ifade etti.
IMF ve Dünya Bankası ile Acil Koordinasyon
Birol, geçen hafta Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası yöneticileriyle ortak bir kriz koordinasyon grubu oluşturduklarını açıkladı. Bu yapının özellikle gelişmekte olan ülkelere mali destek ve teknik rehberlik sağlamayı hedeflediğini söyledi.
Türkiye İçin Yeni Fırsatlar
Türkiye açısından alternatif enerji projelerinin gündeme gelebileceğini belirten Birol, Ceyhan merkezli yeni hatların önem kazanabileceğini söyledi. Basra-Ceyhan arasında yeni bir boru hattı kurulması veya mevcut hattın genişletilmesi seçenekler arasında gösterildi. Ayrıca Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı kapasitesinin artırılmasının da değerlendirilebileceğini ifade etti.
Birol, Türkiye’nin coğrafi konumu sayesinde enerji kaynaklarını hem Akdeniz hem de Avrupa pazarına ulaştırma avantajına sahip olduğunu ve bunun stratejik önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Bölgedeki Hasarlı Tesisler
Savaşta zarar gören tesisler arasında QatarEnergy’ye ait Ras Laffan ve Mesaieed LNG üretim merkezleri de bulunuyor. Bunun yanı sıra Bahreyn, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak’ta da enerji altyapısında ciddi zararlar oluştuğu bildiriliyor.
#EnerjiKrizi #FatihBirol #IEA #Petrol #DoğalGaz #HürmüzBoğazı #KörfezKrizi #KüreselEkonomi #PetrolFiyatları #EnerjiPiyasası #LNG #Enflasyon #DışTicaret #TürkiyeEnerji #OrtaDoğu #Katar #SuudiArabistan #BorçKrizi #EnerjiGüvenliği #SonDakika
BU BİR HATİCE KÜÇÜKAVCI HABERİDİR.
News
